Se es autónomo ou tes unha peme, é probable que a xestión do IVE sexa un dos teus principais focos fiscais. Pero, que ocorre cando combinas no teu negocio actividades que levan IVE con outras que están exentas? Aquí é onde entra en xogo unha das normativas máis específicas do imposto: a regra da prorrata do IVE.
Entendela é crucial para deducir correctamente o IVE soportado e evitar sorpresas con Facenda. Explicámosche de forma clara cando e como debes aplicala.
Cando se aplica a regra da prorrata?
A regra da prorrata aplícase obrigatoriamente cando un profesional ou empresa realiza simultaneamente dous tipos de operacións:
1. Operacións que dan dereito a deducir o IVE: Son a maioría das vendas de bens e servizos, suxeitas aos tipos de IVE xeral (21%), reducido (10%) ou superreducido (4%).
2. Operacións que NON dan dereito a deducir o IVE: Son as chamadas operacións exentas, como certos servizos educativos, sanitarios, o aluguer de vivendas a particulares ou algunhas operacións financeiras e de seguros.
Se todas as túas actividades están suxeitas a IVE ou todas están exentas, non tes que te preocupar pola prorrata. O problema xorde na "convivencia" de ambas, xa que só podes deducir o IVE dos gastos relacionados coas actividades que si o repercuten. A prorrata é o mecanismo que establece que porcentaxe dese IVE soportado común é deducible.
Tipos de prorrata: Xeral e Especial
Existen dúas modalidades para calcular a porcentaxe de dedución.
Prorrata Xeral
É o método que se aplica por defecto. Consiste en calcular unha única porcentaxe de dedución para todo o IVE soportado no ano. A fórmula é:
(Importe de operacións con dereito a dedución / Importe total de operacións) x 100 = % de prorrata
Esta porcentaxe aplícase de forma provisional durante o ano (usando os datos do ano anterior) e regularízase na última declaración de IVE (Modelo 303 do 4T e resumo anual Modelo 390) coa porcentaxe definitiva do exercicio.
Prorrata Especial
Este método permite (e ás veces obriga) a ser máis preciso. Aplícase do seguinte xeito:
* Dedúces o 100% do IVE soportado en compras e gastos vinculados exclusivamente ás actividades con dereito a dedución.
* Non dedúces nada (0%) do IVE soportado en gastos relacionados unicamente coas actividades exentas.
* Aplicas a porcentaxe da prorrata xeral ao IVE soportado dos gastos comúns, aqueles que non podes asignar a unha ou outra actividade.
A prorrata especial é obrigatoria se, ao aplicar a xeral, a contía das cotas deducibles excede nun 10% ou máis á que resultaría de aplicar a especial. Tamén podes optar por ela voluntariamente se che resulta máis beneficiosa.
A prorrata ante a nova facturación con VeriFactu
Aínda que a normativa da prorrata не cambia, a súa correcta aplicación depende dun rexistro de ingresos e gastos impecable. Coa chegada dos sistemas de facturación verificables, como os que esixe o sistema VeriFactu (obrigatorio para autónomos desde o 1 de xullo de 2027), levar esta contabilidade será máis sinxelo e seguro. Un software adaptado permitirache clasificar cada factura de gasto segundo a actividade á que se destina, simplificando enormemente o cálculo da prorrata. Se queres profundar neste novo sistema, recomendámosche ler a nosa **Guía VeriFactu para Autónomos: Manual Completo**.
En resumo, a prorrata é un cálculo fundamental se o teu negocio ten esta dualidade de actividades. Xestionala correctamente non só che asegura cumprir coa AEAT, senón que tamén optimiza a cantidade de IVE que podes recuperar.